Ostatnia aktualizacja:
Bazylika Matki Bożej z Guadalupe (Basílica de Nuestra Señora de Guadalupe) jest drugim najczęściej odwiedzanym sanktuarium chrześcijańskim na świecie, zaraz po Watykanie. Odwiedza je ponad 20 milionów pielgrzymów rocznie! Dla Meksykanów stanowi dziś centralny punkt wiary i jeden z fundamentów tożsamości narodowej. Na czym polegały tutejsze objawienia, jak zwiedzać Bazylikę w Guadalupe i co wspólnego ma to miejsce z Aztekami? Zapraszam do lektury!
A jeśli się spieszysz, to możesz od razu przejść do gotowego planu zwiedzania Guadalupe.
Znaczenie Guadalupe dla Meksyku
Gdy nasz meksykański przyjaciel postanowił odwiedzić po raz trzeci Polskę, obiecał młodszej siostrze, że wreszcie zabierze ją ze sobą. Ich matka trochę obawiała się, czy ta pierwsza zagraniczna podróż dla nastolatki na pewno będzie bezpieczna. W końcu podjęła decyzję – zgodziła się na wyjazd, ale pod warunkiem, że po powrocie do Meksyku odwiedzą razem Guadalupe, żeby podziękować Matce Bożej za opiekę podczas podróży.
Spójrz na tłumy pielgrzymów podczas Dnia Matki Bożej z Guatalupe!
Ten prosty przykład z życia pokazuje, jak istotną rolę odgrywa to miejsce w kulturze Meksykanów. Było tak zawsze. Cała historia chrystianizacji mieszkańców tego obszaru w XVI wieku opiera się właśnie o objawienia Matki Bożej członkowi tutejszego ludu Cziczimeków, na pokrytych zimową szarością wzgórzach Guadalupe. Objawienia, które już na zawsze i nierozerwalnie połączyły dwa skrajnie różnie światy – mezoamerykański i europejski.
Przykładów takiej symbiozy wiary chrześcijańskiej z tradycjami oraz symbolami prekolumbijskimi można z powodzeniem doszukiwać się w wielu aspektach meksykańskiej codzienności, choć chyba nic nie obrazuje jej tak dobitnie, jak cudowne Święto Zmarłych (Dia de Muertos) oraz właśnie historia objawień w Guadalupe.
Objawienia w Guadalupe – w wielkim skrócie
W grudniu 1531 roku Cziczimek (z dawnego obszaru imperium Azteków) o imieniu Juan Diego zobaczył na swojej drodze Maryję, która w jego lokalnym języku nahuatl poprosiła o budowę świątyni w miejscu ich spotkania. Indianin przekazał prośbę lokalnemu biskupowi, który jednak nie uwierzył w objawienie.
Juan Diego
Gdy Maryja się o tym dowiedziała, obiecała dostarczyć Juanowi dowód podczas kolejnego spotkania. Wtedy, poleciła mu wejść na szczyt wzgórza Tepeyac i zebrać z niego rosnące tam rośliny. Mimo zimy, mężczyzna znalazł świeże róże kastylijskie, które nie miały prawa wtedy kwitnąć. Zebrał je do swojej tilmy – płaszcza z włókien agawy. Ruszył ponownie do pałacu biskupiego. Był przekonany, że niespotykane o tej porze roku kwiaty będą wystarczającym dowodem, że mówi prawdę.
Ale to nie one zaskoczyły księdza. Gdy przed biskupem Juan Diego rozwinął tilmę, kwiaty wypadły na ziemię, a na tkaninie ukazał się cudowny wizerunek Maryi o metyskich rysach, pełny symboliki chrześcijańskiej i azteckiej, a zdumiony hierarcha padł na kolana i kazał spełnić prośbę Maryi, budując kaplicę na zboczu wzgórza Tepeyac.
Tajemnice słynnego obrazu
Czy w ogóle można mówić o obrazie? Badacze na tlimie nie doszukali się ani ruchu pędzla, ani znanych człowiekowi barwników – wszystkie one są niewiadomego pochodzenia i nie wyblakły do dziś. Naukowcy w oczach Maryi doszukują się na gigantycznym przybliżeniu mikroobrazów, które przedstawiają scenę objawienia, widzianego z perspektywy Maryi.
Co jednak mnie fascynuje najbardziej, to że badania jednoznacznie potwierdzają wiek tlimy – ponad 500 lat. Co w tym zadziwiającego? To, że materiały wykonane z włókien agawy są kruche i zwykle były w stanie przetrwać 10, maksymalnie 20 lat. Mało tego, obraz przetrwał wybuch bomby, wylanie na niego kwasu i wciąż utrzymuje kolory w znakomitym stanie. Nie widać na nim nawet osmolenia przez świece, które go niegdyś rozświetlały.
Oryginalna tilma z wizerunkiem Matki Bożej za ołtarzem Nowej Bazyliki w Guadalupe
Warto zauważyć, że powszechnie mówi się o utrzymywaniu przez obraz temperatury ludzkiego ciała (36,6°C), a także słyszalnym przez stetoskop biciu serca Maryi w tempie niemowlęcia. W sprawie tych rewelacji środowisko naukowe jest podzielone. Co do wieku tlimy, trwałości kolorów, braku ruchu pędzla, a także znanych nam pigmentów zdaje się jednak panować zgodność.
Podstawowe informacje o zwiedzaniu
| Lokalizacja: | Północna część miasta Meksyk |
| Jak dojechać: | Metrem (linia 6) lub Metrobusem (linia 7) |
| Główne obiekty: | Nowa Bazylika, Pomnik JPII, wzgórze |
| Najważniejsze relikwia: | Obraz na tilmie Juana Diego z 1531 r. |
| Wstęp: | Bezpłatny |
| Zabierz gotówkę: | Na toalety (5-6 pesos) |
| Godziny otwarcia: | Codziennie od 6:00 do 21:00 |
| Kiedy unikać zwiedzania: | W okolicach 12 grudnia, chyba że chcesz uczestniczyć w największej pielgrzymce świata |
| Publiczne Wi-Fi: | Brak |
| Dress-code: | Nie ma nakazu, ale warto mieć ubiór zakrywający ramiona i kolana |
| Bezpieczeństwo: | Rejon przy Bazylice jest bezpieczny, ale w tłumie pilnuj portfela |
| Pamiętaj o: | Gotówce i wodzie |
Zorganizowane wycieczki
Jeśli masz ochotę zwiedzać Guadalupe w ramach zorganizowanej wycieczki, wybierz jedną z poniższych opcji. Pierwsza to zwiedzanie świątyni z przewodnikiem, co trwa ok. 2,5 godziny. Druga jest całodniową objazdówką, w skład której wchodzi zwiedzanie Guadalupe, placu Tlatelolco oraz piramid w Teotihuacan, które opisaliśmy dokładnie w oddzielnym artykule. W cenie tej drugiej jest także odbiór z hotelu.
Rezerwując za pośrednictwem naszej strony wspierasz jej rozwój bez ponoszenia dodatkowych kosztów, bo nasz partner podzieli się z nami częścią swojej prowizji. Bardzo ci za to dziękujemy!
Zwiedzanie Guadalupe – Plan na 2 godziny
Na zwiedzanie Guadalupe warto zaplanować 2 godziny (lub więcej, jeśli chcesz spędzić też czas na modlitwie lub odwiedzić tutejsze muzeum). Centralną częścią kompleksu jest gigantyczny plac – Plaza de las Américas, nazywany też Placem Maryjnym, otoczony przez kilka budynków oraz wzgórze, na które koniecznie musisz się wspiąć. Wszystkie te miejsca możesz podejrzeć na poniższej mapie. Pod nią opisujemy, punkt po punkcie, co warto zobaczyć w Guadalupe.
☕ Jeśli uważasz ten przewodnik za przydatny i chcesz się odwdzięczyć, możesz postawić nam wirtualną kawę. Dziękujemy!
1. Nowa Bazylika (Basílica Nueva)
Zwiedzanie rozpocznij od najważniejszego miejsca w Guadalupe. Nowoczesna konstrukcja o kształcie turkusowego namiotu, zaprojektowana przez Pedro Ramíreza Vázqueza tak, aby pomieścić jak najwięcej osób. Udało się? Owszem – we mszach może uczestniczyć ok. 10 tysięcy osób, a jeśli dodamy plac przed bazyliką – to nawet czterokrotnie więcej.
Bazylika Nowa w Guadalupe
Sam kształt i turkusowy kolor Nowej Bazyliki nawiązują do płaszcza Matki Bożej z cudownego obrazu, który ukazał się w 1531 r. Juanowi Diego. Powstał na tilmie, czyli dawnej, indiańskiej odzieży, produkowanej z włókien agave. W środku zwróć uwagę, że mimo ogromu bazyliki, obraz widać niemal z jej każdego punktu. Architektowi należą się brawa! 🙂
Aby zobaczyć tilmę z bliska, idź na lewo od ołtarza. Tam znajduje się przejście na poziom -1 i ruchomy chodnik, który zawiezie cię bezpośrednio pod obraz. Dzięki niemu pielgrzymi są cały czas w płynnym ruchu, co zapobiega zatorom i usprawnia zwiedzanie. Jeśli chcesz, możesz skorzystać z nich kilka razy. Po lewej stronie od obrazu zobaczysz ponad 20 flag państw. To kraje, które przyjęły Matkę Bożą z Guadalupe za swoją patronkę.
Wnętrze Bazyliki
Nowa Bazylika powstała w 1976 roku, po zamknięciu Starej na skutek niebezpiecznego przechylania się na grząskim gruncie.
2. Pomnik Jana Pawła II
Czas na polski akcent w Guadalupe. Pomnik papieża znajduje się tuż obok głównej, Nowej Bazyliki i jest też dobrym punktem orientacyjnym przy zwiedzaniu pozostałych miejsc kompleksu. To wyraz wdzięczności dla Jana Pawła II, który odwiedził Meksyk aż 5 razy, w tym 4 – Guadalupe. To on uznał Juana Diego najpierw za beatyfikowanego, a następnie świętego, co miało miejsce w 2002 roku. Z kolei w 1999 roku ustanowił 12 grudnia (data ostatniego, czwartego objawienia) Dniem Matki Bożej z Guadalupe.
Sam pomnik powstał w 2007 roku, czyli już po śmierci papieża. Nazywa się go często „Kluczami wiary”, bo artysta Francisco Cárdenas Martínez stworzył go po przetopieniu ponad 7 milionów kluczy, które ofiarowali mieszkańcy Meksyku!
Pomnik Jana Pawła II w Guadalupe – między Nową a Starą Bazyliką
3. Wzgórze Tepeyac i kaplica na szczycie
Czeka Cię krótki spacer pod górę (ok. 100 metrów w górę). To na wzgórzu Tepeyac Juan Diego zbierał róże, które stały się dowodem objawień. Na szczycie znajduje się kaplica i rewelacyjna platforma widokowa, z której roztacza się świetna panorama Mexico City. Można tam też kupić pamiątki.
4. Ogrody Guadalupiańskie
Po obu stronach wzgórza wzgórza Tepeyac znajdują się niewielkie, ale piękne ogrody. Dlatego, nie wracaj z niego tą samą trasą. Największą „atrakcją” jest rzeźba Ofiarowanie. Przedstawia Matkę Bożą otoczoną przez Indian, w tym Juana Diego. Składają jej ofiary z kwiatów, kadzidła i tak ważnej dla Meksykanów kukurydzy. Ważnym elementem pomnika jest woda, która spływa u stóp Matki Bożej, co ma symbolizować jedność meksykańskiego narodu – rdzennych mieszkańców i Hiszpanów, połączonych na przestrzeni dziejów wspólną wiarą.
Z kolei przy wejściu na wzgórze od strony pomnika Jana Pawła widać znów piękne fontanny, a nad nimi – Juana Diego z obrazem na swoim tradycyjnym ubraniu.
5. Kaplica Źródełka
Jedno z najważniejszych miejsc w całym kompleksie. Niewielki, barokowy kościół, który zbudowano w miejscu dawnego źródła wody. Uważa się, że pojawiło się tu, aby wskazać ludziom konkretne miejsce czwartego z objawień, choć często podchodzi się do tego bardziej symbolicznie niż dosłownie. Warto tu zwrócić uwagę na śliczną kopułę w stylu azulejo. Od środka jest pokryta malowidłami aniołów i również robi wrażenie!
Przejdź się po okolicy! Po prawej znajduje się Kaplica Źródełka, a po lewej – Kaplica Indian:
PS.: Po drugiej stronie znajduje się dzwonnica, więc warto obrócić kamerę.
6. Kaplica Indian
Najstarszy zachowany budynek w sanktuarium, z 1649 roku. Powstał w miejscu, w którym wcześniej znajdowała się pierwotna, prowizoryczna kapliczka, zbudowana przez biskupa Zumárragę po zobaczeniu cudownego obrazu. Dziś, w środku, można zobaczyć fragment zabytkowej ściany i oryginalne miejsce zawieszenia obrazu.
Co ciekawe, od 1531 r. aż do śmierci, czyli roku 1548, tuż obok mieszkał mieszkał Juan Diego, o czym wspomina tutejsza tablica pamiątkowa. Kaplica długo była zaniedbywana, a gruntownie zrewitalizowano ją dopiero w 1998, na 450. rocznicę urodzin Juana Diego.
7. Stara Bazylika (Templo Expiatorio a Cristo Rey)
Po powrocie na plac główny, zwróć jeszcze uwagę na Starą Bazylikę, nazywaną też Antyczną. To wielki, barokowy budynek, oddany do użytku już w 1709 roku, który bezpośrednio sąsiaduje z Klasztorem Sióstr Kapucynek. Jak odróżnić oba miejsca? Bazylika ma złotą kopułę, a klasztor – czerwoną.
Bazylika Stara (po lewej) i klasztor (po prawej)
Od razu zauważysz, że bazylika jest wyraźnie przechylona w lewo, co nastąpiło na skutek grząskiego gruntu, którego ruchy dodatkowo pobudzają trzęsienia ziemi. Dlatego, w 1976 roku podjęto decyzję o zamknięciu kościoła i zabezpieczeniu go, a prace zakończono w 2002 roku. Warto wejść do środka Starej Bazyliki. Robiąc to, zwróć uwagę na płaskorzeźby nad ogromnymi drzwiami, które przedstawiają moment objawienia.
8. Dzwonnica
Kończąc zwiedzanie, zwróć uwagę na charakterystyczną dzwonnicę, na głównym placu. Powstała dopiero w 1991 roku i jest niezwykle symboliczna, bo przedstawia różne zegary: standardowy – cywilny, ale też słoneczny, astronomiczny (używany przez żaglarzy) i księżycowy (wykorzystywany przez ludy prekolumbijskie, w tym azteckie).
To z jednej strony symbol dzisiejszego Meksyku – kraju, którego korzenie są niezwykle głębokie, a dzieje wyjątkowo złożone, bo wszystkie te sposoby mierzenia czasu były tu na przestrzeni wieków wykorzystywane. To daje do myślenia i przypomina, jak skrajnie różne kultury miały wpływ na losy tego obszaru świata. Ale symboliczne jest też to, że taka konstrukcja góruje nie nad Zócalo, w centrum Miasta Meksyk, ale nad placem w Guadalupe. Dlaczego? Bo dla historycznie zróżnicowanych Meksykanów jednocząca okazała się właśnie wspólna, chrześcijańska wiara, stanowiąca fundament ich dzisiejszej tożsamości narodowej.
Obejdź dzwonnicę dookoła i zwróć uwagę na różne zegary:
Jak dojechać z centrum Mexico City do Guadalupe?
To nie sprawi ci żadnego problemu! Jeśli podróżujesz autem, to dotrzesz tu w mniej niż pół godziny. Pod sanktuarium znajduje się olbrzymi parking, płatny ok. 32 pesos za godzinę w 2026 r. To najbezpieczniejsze miejsce na zostawienie samochodu. Uber może kosztować ok. 150-250 pesos.
Jeśli korzystasz z komunikacji miejskiej, to dobra wiadomość – nieopodal bazyliki jest stacja metra – czerwonej linii nr 6. Nazywa się La Villa – Basilica. Alternatywa to Metrobus (piętrowe autobusy) linii 7, którą jedź na stację Garrido.
Gdzie zjeść w okolicy?
Miejsc jest mnóstwo! Na stoiskach wokół placu warto spróbować Gorditas de la Villa – placuszków z mąki kukurydzianej podawanych na słodko. Jeśli szukasz czegoś na śniadanie lub obiad, z całego serca polecamy Squisito Café – niewielki lokal z cudowną obsługą, pysznym jedzeniem i kawą sprowadzaną ze stanu Veracruz. Zresztą, zerknij na opinię w Google Maps, którą wystawiliśmy temu lokalowi!
Tradycyjne Huevos Rancheros w Squisito Café
Nocleg nieopodal Guadalupe
Jeśli szukasz noclegu, przedstawiamy kilka propozycji. Bazują na naszych linkach partnerskich do strony Booking, więc jeśli masz ochotę wesprzeć nas w rozwoju tej strony, to wystarczy, że zarezerwujesz nocleg za ich pośrednictwem. Ciebie to nic dodatkowo nie kosztuje, a nam bardzo pomaga – dziękujemy!
Większość osób nocuje w historycznym centrum Miasta Meksyk, a do Guadalupe przyjeżdża wyłącznie na kilka godzin. Jeśli jednak traktujesz swój wyjazd jak pielgrzymkę i chcesz spędzić tu więcej czasu lub odwiedzić sanktuarium kilka razy, to tak – warto właśnie tutaj zostać kilka nocy. Dzięki bliskości komunikacji miejskiej Guadalupe również może być świetną bazą wypadową do dalszego zwiedzania miasta! Ważne tylko, aby nie oddalać się bardzo od sanktuarium lub stacji metra. Te obszary są bezpieczne, ale dalej może być różnie.
W okolicy Guadalupe nie ma wielu opcji noclegowych do wyboru. Z tych dostępnych, warto rozważyć Moctezuma La Villa. Ma dużo opinii i doskonałą lokalizację.
Szybkie pytania i odpowiedzi
Jak zwykle w naszych przewodnikach, na koniec zapraszamy na serię krótkich pytań i szybkich odpowiedzi. A w razie dodatkowych, śmiało skontaktuj się z nami, na przykład zostawiając pytanie w komentarzu.
Czy wstęp do Bazyliki Guadalupe jest płatny?
Nie, wstęp do wszystkich kościołów i na wzgórze Tepeyac jest bezpłatny. Weź jednak drobne na toalety.
Czy można robić zdjęcia?
Tak, robienie zdjęć jest dozwolone (również w Nowej Bazylice), ale bez użycia lampy błyskowej i statywu.
Ile czasu zarezerwować na zwiedzanie?
2 godziny, aby wejść na wzgórze, zobaczyć obraz w Nowej Bazylice i przejść się otaczających plac kaplicach i kościołach. Jeśli planujesz udział w mszy – to odpowiednio więcej.
Czy oryginalny obraz (tilma) jest wystawiony publicznie?
Tak, w Nowej Bazylice za ołtarzem głównym i można go oglądać codziennie.
Czy w okolicy jest bezpiecznie?
Tak i nie. Sam teren kompleksu jest bardzo bezpieczny. Jego najbliższa okolica, w tym metro – też. Uważaj jednak na kieszonkowców w tłumie, w tym na okolicznym targu. Nie oddalaj się też od sanktuarium i metra, bo dalsze okolice tej dzielnice są dość ubogie i zwłaszcza po zmroku może być w nich niebezpiecznie. Dopóki czujesz, że jesteś w obszarze turystycznym, to nie masz się czego obawiać.
☕ Jeśli uważasz ten przewodnik za przydatny i chcesz się odwdzięczyć, możesz postawić nam wirtualną kawę. Dziękujemy!
Wybierasz się do Meksyku?
Zajrzyj do naszego przewodnika!
Przewodnik po Meksyku
Więcej artykułów o Meksyku:
